పదచ్ఛేదము · Padaccheda
అపరోక్ష-అనుభూతిః వై ప్రోచ్యతే మోక్ష-సిద్ధయే । సద్భిః ఏవ ప్రయత్నేన వీక్షణీయా ముహుః-ముహుః ॥
అన్వయము · Anvaya
మోక్ష-సిద్ధయే అపరోక్ష-అనుభూతిః వై ప్రోచ్యతే; (సా) సద్భిః ఏవ ప్రయత్నేన ముహుర్ముహుః వీక్షణీయా.
తాత్పర్యము · Telugu
మోక్షము సిద్ధించుటకే ఈ అపరోక్షానుభూతి—అనగా ఆత్మను సాక్షాత్తుగా, ప్రత్యక్షముగా తెలిసికొనుట—చెప్పబడుచున్నది. ఇది ఇంద్రియ-ప్రత్యక్షము లేదా అనుమానము ద్వారా వచ్చు పరోక్షజ్ఞానము కాదు; ప్రతి జ్ఞానములోనూ నిత్యము సన్నిహితమై యున్న ఆత్మయొక్క సాక్షాత్కారము. శుద్ధచిత్తులు మాత్రమే దీనిని పదేపదే, ప్రయత్నపూర్వకముగా ధ్యానించవలెను.
English
Aparokṣānubhūti — the direct, immediate cognition of the Ātman — is here expounded for the attainment of liberation. The pure in heart alone should meditate upon it, with effort, again and again.
శాఙ्కర-భాష్య-సారము · Śaṅkara's point
‘Aparokṣa’ means not-mediate: this is not knowledge of an object reached through perception or inference, but the Self that is always present in every act of cognition. Everybody already has some knowledge of this Self — to deny it is to deny one's own existence — yet its real nature stays veiled until the mind is purified through upāsanā and tapas. The culmination is not ‘I am the witness’ (which still keeps the duality of ‘I’ and ‘witness’) but the merging of knower and known in the self-effulgent, non-dual Ātman. That non-dual realization is the consummation of Aparokṣānubhūti.